Ο Ροδακας

H Ομάδα Προφορικών Αφηγήσεων Μαργαριτών

Δημιουργήθηκε το 2017 από μια ομάδα κατοίκων του χωριού Μαργαρίτες Ρεθύμνου. Στόχος ήταν η καταγραφή Ιστορικών ζωής των πιο μεγάλων σε ηλικία κατοίκων της Κοινότητας.

Κίνητρο για τη δημιουργία αυτού του αρχείου, ήταν η συνειδητοποίηση ότι με το τέλος της γενιάς των ανθρώπων που το 2017 είναι από 80 ετών και επάνω,  χάνεται η ζωντανή μνήμη ιστορικών γεγονότων που ξεκινούν από το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, την Κατοχή, τον εμφύλιο  και προχωρουν ως τις μέρες μας. Χάνεται επίσης η ζωντανή μνήμη κοινωνικών γεγονότων και σχέσεων κατά τη διάρκεια μιας περιόδου που οι Μαργαρίτες και οι γύρω κοινότητες ήταν πολυπληθέστερες, ο βιοπορισμός βασιζόταν στη γεωργική παραγωγή και την αγγειοπλαστική και οι συναλλαγές γινόταν  ως επι το πλείστον με ανταλλαγή προϊόντων.  Επιλέον με τη γενιά αυτή τελειώνει και η ζωντανή μνήμη  επαγγελματων, και πρακτικών καθημερινής ζωής όπως και η μνήμη της  μορφής  του οικισμού, πριν τα μέσα του 20ου αιώνα.

Ισχυρό κίνητρο επίσης ήταν η ανάγκη αποτύπωσης του λόγου των ανθρώπων, που αφηγούνται. Λόγου ανεπηρρέαστου συνήθως από την εγκύκλια παιδεία και  που όσο αφορά το περιεχόμενο, το λεκτικό και την προσωδία του, απηχεί την εποχή της Προφορικότητας, εποχή που  η γνώση, η πληροφορία, η δράση, το συναίσθημα αλλά και κάθε είδους σχέση αναδύονταν και αποτυπώνονταν μέσα από την ζωντανη και συνεχή προφορική αφήγηση στην Κοινότητα.   

Ο Ρόδακας

Η Κοινότητα Μαργαριτών αποτελεί το συνδετικό παράγοντα του Ρόδακα. Η Ιστορία, τα πρόσωπα, οι κοινωνικές/δημογραφικές, θεσμικές και πολιτισμικές αλλαγές που προβάλλουν μέσα από τις αφηγήσεις των κατοίκων της ήταν το πρώτο και σημαντικότερο πεδίο συνάντησης και ενδιαφέροντος της ομάδας, αποτέλεσαν το κίνητρο και έδωσαν την έμπνευση για τη δημιουργία της και για τους σκοπούς της.

Ο Ρόδακας έθεσε ως πρώτο στόχο τη δημιουργία του Αρχείου Προφορικών Αφηγήσεων όπως και του Φωτογραφικού Αρχείου της Κοινότητας Μαργαριτών, που θα είναι χρήσιμο και πρόσφορο για την έρευνα αλλά συγχρόνως θα αποτελεί παρακαταθήκη και μνημονικό πυρήνα για τους νεότερους ανθρώπους είτε είναι κάτοικοι είτε κατάγονται απο τις Μαργαρίτες και τις γύρω κοινότητες. Το ίδιο ισχύει και για τα εργαστήρια λιθοδομής και κεραμικής. Η γνώση και η εφαρμογή της ξεκινά από την Κοινότητα, απευθύνεται στο ευρύτερο κοινό και ξαναγυρνά στην ίδια.

Τα Μέλη

Πρόεδρος: Παδουβά Μαρία – Φιλόλογος

Γεννήθηκα στην Αθήνα το 1959. Η μητέρα μου είχε καταγωγή από τις Μαργαρίτες και ο πατέρας μου από τον Ορθέ Μυλοποτάμου. Αποφοίτησα από το Τμήμα Μέσων και Νέων Ελληνικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και στη συνέχεια φοίτησα στην ECOLE DES HAUTES ETUDES EN SCIENCES SOCIALES, στο Παρίσι απ’ όπου πήρα το Δίπλωμα της Σχολής από τον τομέα της Εθνολογίας. Συνέχισα τις μεταπτυχιακές σπουδές μου στο Πανεπιστήμιο PARIS 1 PANTHEON-SORBONNE όπου και έλαβα το D.E.A. από τον τομέα της Βυζαντινής και Μεταβυζαντινής Ιστορίας.
Η έρευνα στον τομέα της Εθνολογίας και της Ιστορίας έγινε με πεδίο αναφοράς τα χωριά του Μυλοποτάμου Κρήτης και ιδιάιτερα τις Μαργαρίτες και για το λόγο αυτό ξεκίνησα τις πρώτες συνεντεύξεις με κατοίκους της περιοχής τη δεκαετία του 1980. Το θέμα της έρευνάς μου ήταν η Κατοικία και η Οικογένεια στον Ορεινό και Ημιορεινό Μυλοπόταμο. Στο διάστημα αυτό εργάστηκα ερευνητικά ως εθνολόγος σε προγράμματα στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και στο Μουσείο Κρητικής Εθνολογίας, σε συνεργασία με το Χριστόφορο Βαλλιάνο, στους Βώρους Ηρακλείου, με θέμα την Κεραμική Τέχνη στα χωριά της Κρήτης. (Ειδικότερα Μαργαρίτες και Θραψανό).
Υπηρετώ στην Δημόσια Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση ως φιλόλογος από το 1994 και έχω δύο παιδιά. Το θέρος του 2017, εγκαταστάθηκα στις Μαργαρίτες και μετατέθηκα στο Γυμνάσιο Γαράζου Μυλοποτάμου, του οποίου είμαι ως σήμερα διευθύντρια. Ενας από τους σημαντικότερους λόγους για τον οποίο επιδίωξα και πραγματοποίησα την επιστροφή στον τόπο καταγωγής μου, ήταν η συνέχιση της εθνολογικής καταγραφής, η συλλογή προφορικών αφηγήσεων, οικογενειακών ιστορικών και ιστορικών ζωής, όπως και η καταγραφή τεχνογνωσίας και πρακτικών που δεν ασκούνται πλέον όσο αφορά τις τέχνες, τη μεταποίηση προιόντων, την καλλιέργεια της γης… Επίσης είχα την ισχυρή πεποίθηση πως αυτές οι διαδικασίες πρέπει να αποτελέσουν αντικείμενο ομαδικής δουλειάς από μέλη την ίδιας της Κοινότητας και να διαμορφώσουν με τη μορφή των αρχείων, αλλά και μέσα από ζωντανά εργαστήρια, τρόπο σύνδεσης με το παρελθόν, την τοπική Ιστορία και την ταυτότητά της ίδιας της Κοινότητας και των μελών της.

Ταμίας: Φασούλη Ειρήνη – Ελεύθερη Επαγγελματίας

Ονομάζομαι Φασούλη Ειρήνη. Γεννήθηκα και ζω στις Μαργαρίτες. Είμαι παντρεμένη και έχω αποκτήσει τρία παιδιά. Δραστηριοποιούμαι επαγγελματικά στο χωριό, στον τομέα του τουρισμού. Αγαπώ το χωριό μου και θεωρώ σημαντική τόσο την ανάδειξη της τοπικής ιστορίας όσο και τη συνέχεια της ζωής του χωριού μέσα από τους νέους. Αυτούς τους στόχους επιθυμώ να πραγματοποιήσω μέσα από τη δουλειά μου στο Ρόδακα. Είμαι ευγνώμων που τους δύσκολους καιρούς που ζούμε μου δίνεται αυτή η ευκαιρία.

Γραμματέας: Σκιαδαρέση Κωνσταντίνα – Αρχιτέκτονας

Σπουδάζω στο τμήμα Αρχιτεκτόνων Μηχανικών στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Οι σπουδές μου τα τελευταία χρόνια έχουν προσανατολιστεί στο αντικείμενο της συντήρησης και αποκατάστασης ιστορικών κτιρίων. Κύριος στόχος μου είναι η αναγνώριση αλλά και η διάσωση της παραδοσιακής αρχιτεκτονικής κληρονομιάς του τόπου μου μέσα από την εμπειρία της προφορικής παράδοσης. Έχω ολοκληρώσει την Ερευνητική Διπλωματική μου εργασία με θέμα την «Καταγραφή και ανάλυση της παραδοσιακής κατοικίας στο χωριό Αγγελιανά Κρήτης» και τώρα εκπονώ τη Διπλωματική εργασία Σχεδιασμού με θέμα την «Τεκμηρίωση της Βίλας Μοάτσων στις Μαργαρίτες Μυλοποτάμου και επανάχρησή της σε Πολιτιστικό Κέντρο». Έχω συμμετάσχει σε εργαστήρια αρχιτεκτονικής και φυσικής δόμησης, σε πρόγραμμα καταγραφής ιστορικών κτιρίων στη Θεσσαλονίκη και σε άλλα συλλογικά εγχειρήματα όπως το σχεδιασμό Πάρκου «Τσέπης» στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Μου αρέσει να ασχολούμαι με γραφιστικά προγράμματα, με τη ζωγραφική, τη μουσική και με χειροποίητες κατασκευές.
Η συμμετοχή μου στο Ρόδακα απαντά σε ποικίλες ανάγκες μου, κύρια απ’ τις οποίες είναι η κοινή προσπάθεια για ένα συλλογικό σκοπό. Πέρα απ’ το ότι το ατομικό ερευνητικό μου ενδιαφέρον βρήκε συλλογική υπόσταση, μπορώ πλέον να μοιραστώ και να υλοποιήσω μαζί με άλλους προσωπικές ευαισθησίες μου, όπως είναι η διάσωση της μνήμης και των εικόνων του παρελθόντος ή το όνειρο για μια πιο βιώσιμη ζωή μέσα απ’ τις προτάσεις της παράδοσης. Τα οφέλη σε μια τέτοια πρωτοβουλία είναι πολλά, συνεχώς νέα ερεθίσματα και νέες προκλήσεις, γνωριμία και υιοθέτηση του παραδοσιακού τρόπου ζωής, σύνδεση με συγγενικά πρόσωπα και μη, επαφή με τον τόπο, την ύλη του και την κουλτούρα του, και τελικά τη δημιουργία μιας ζεστής κοινότητας.

Αλεξάκης Μιχάλης – Σκηνοθέτης & Μοντέρ Κινηματογράφου και Βίντεο

Απόφοιτος του τμήματος Δημοσιογραφίας και ΜΜΕ του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Μεταπτυχιακό στο Sheffield Hallam University, στις Screen Arts με εξειδίκευση στη σκηνοθεσία και το μοντάζ.
Από το 2004 εργάζομαι ως ελεύθερος επαγγελματίας στο χώρο του κινηματογράφου και του video υπηρετώντας διάφορα πόστα, αλλά με κύρια εξειδίκευση στο μοντάζ, τη σκηνοθεσία και τα κινούμενα γραφικά. Έχω συμμετάσχει κατά καιρούς σε διάφορα σημαντικά κινηματογραφικά εγχειρήματα και έχω συνεργαστεί ως μοντέρ με σημαντικούς σκηνοθέτες, όπως ο Θοδωρής Παπαδουλάκης, Βασίλης Κεχαγιάς, Πάνος Καρκανεβάτος, Χριστόφορος Παπακαλιάτης, Γιαννης Σμαραγδής και άλλοι. Διαθέτω επίσης πλούσια εμπειρία στο χώρο της τηλεόρασης, καθώς έχω εργαστεί ως μοντέρ σε διάφορες τηλεοπτικές σειρές. Ενδεικτικά αναφέρω τις παρακάτω: Μίλα μου Βρώμικα (MEGA), Μπαμπά μην τρέχεις (MEGA), Οι μουσικές της Μεσογείου (ΕΡΤ), Σεφ στον Αέρα (ΣΚΑΙ) και άλλες. Πέρα από όλα τα παραπάνω, έχω δημιουργήσει πολλά μουσικά videos, με καλλιτέχνες όπως ο Παύλος Παυλίδης, Going Through, Ρίτα Αντωνοπούλου, Gus, Γιώργης Μανωλάκης, Βαγγελιώ Φασουλάκη, Babel Trio και άλλους. Παράλληλα έχω δημιουργήσει διαφημιστικά σποτ για φορείς όπως η Περιφέρεια Κρήτης ή ιδιωτικές εταιρίες όπως τα Πλαστικά Κρήτης, εταιρικά videos και ταινίες μικρού μήκους. Από το Σεπτέμβρη του 2013 και έως τον Ιούνιο 2016 υπήρξα εισηγητής πολύμηνων σεμιναρίων γύρω από τις τεχνικές του κινηματογράφου στα μέλη της ΕΦΕ Κρήτης. Έχω επίσης εργαστεί και ως δημοσιογράφος – ανταποκριτής για το “MEGA CHANNEL”.

Λεοντίδης Αντώνης

Λεοντίδης Χαράλαμπος

Παπαδάκης Κώστας – Θεολόγος

Γεννήθηκα στην Αθήνα από γονείς με καταγωγή από τις Μαργαρίτες. Σπούδασα Θεολογία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και έκανα μεταπτυχιακές σπουδές ειδίκευσης στην Εκκλησιαστική Ιστορία. Παρακολούθησα σεμινάρια ελληνικής Παλαιογραφίας στο ΜΙΕΤ και στο Πατριαρχικό Ιδρυμα Πατερικών Μελετών και ιστορικών επιστημών στο Κέντρο Βυζαντινών Σπουδών του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών . Τα ερευνητικά μου ενδιαφέρονται στρέφονται στο χώρο της εκκλησιαστικής ιστορίας, της ιστορίας του βιβλίου και των βιβλιοθηκών με έμφαση τα εκκλησιαστικά αρχεία και τις βιβλιοθήκες.
Εργάστηκα στην 9η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (Θεσσαλονίκη). Από το 1992 ζω και δραστηριοποιούμε στην Κρήτη. Εργάστηκα ως υπάλληλος βιβλιοπωλείου, ως καθηγητής στη μέση εκπαίδευση, ως τεχνίτης ανασκαφών στην Ελεύθερνα και από το 1998 ως σήμερα ως βιβλιοθηκονόμος στο τμήμα σπανίων βιβλίων της βιβλιοθήκης του Πανεπιστημίου Κρήτης. Από το 1995 ως το 1998 συμμετείχα στο κοινοτικό συμβούλιο της Κοινότητας Μαργαριτών. Η συμμέτοχή μου στο «Ρόδακα» αποτελεί μια ευκαιρία σύζευξης της μελέτης της προφορικής παράδοσης και του υλικού μας πολιτισμού με τη βιβλιογραφική και αρχειακή έρευνα.

Σκεπετζάκη Αθηνά

Τζανιδάκης Νίκος

Φασούλη Βαγγελιώ